Kenmerkend voor de berk is het afbladderen van de barst op de stam. De nieuwe bast is soms wit, maar kan afhankelijk van de soort ook rood of zoals bij de meeste soorten bruin zijn. De mannelijke berken bloeien met gele, hangende rupsvormige katjes, die in de winter al aanwezig zijn.  De vrucht is een klein dubbel-gevleugeld nootje.

Berken werken samen met bodemschimmels en moeten daarom met een grote kluit verplant worden. Bomen tot 3 jaar oud kunnen nog verplant worden. Één van de schimmels die je veel bij berken ziet is de vliegenzwam. Berken kunnen alleen in de herfst en winter gesnoeid worden, omdat er dan minder sapstromen zijn. De buitenste laag van de schars van een berk is voortdurend bezig zich te vernieuwen en valt soms in dunne repen naar beneden.

In Amerika en de Scandinavische landen werd de schors als dakbedekking gebruikt omdat deze licht, waterafstotend en zeer duurzaam is. De Saami gebruikten traditioneel de schors voor jassen en beenbekleding en de Zweden maken tasjes en mandjes van gevlochten repen berkenschors. Het sap wordt ook wel toegepast in berkenwater. Dit kan gebruikt worden als algemeen versterkingsmiddel en als middel ter bevordering van de haargroei.Bij voorkeur groeit de berk in moerassige streken, maar hij stelt weinig eisen aan zijn omgeving en komt dus in alle milieuw en grondsoorten voor.